ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

Η ίδρυση και λειτουργία ιατρικού μουσείου Κύπρου δεν στοχεύει απλά να προσθέσει άλλο ένα μουσείο στον κατάλογο των ήδη υπαρχόντων και λειτουργούντων μουσείων στις διάφορες πόλεις. Στοχεύει να αναδείξει την αξία της Κύπρου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα ως τόπου προικισμένου με την ύπαρξη πολλών θεραπευτικών βοτάνων, μετάλλων και πηγών τα οποία σε συνδυασμό με τις ιδεώδεις κλιματολογικές συνθήκες συνέβαλλαν από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα στη διατήρηση των δεικτών υγείας σε υψηλά επίπεδα

ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤ΄ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ: Είναι γνωστό ότι επιφανείς ιατροί της αρχαιότητας, όπως ο Γαληνός κ. ά. , επισκέφθηκαν την Κύπρο για να προμηθευτούν κυρίως θεραπευτικά μέταλλα τα οποία θα χρησιμοποιούσαν καθ΄ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής τους καριέρας. Έπειτα, η λατρεία της Αφροδίτης συνέβαλλε στην έλευση στην Κύπρο πολλών και πλουσίων αρχόντων της εποχής που παρέμεναν για αρκετό χρόνο στο νησί, εκτεθειμένοι σε διάφορα νοσήματα και παθήσεις της εποχής. Η ανακάλυψη πριν μερικά χρόνια στην Πάφο του τάφου ενός ιατρού με όλα τα χειρουργικά του εργαλεία που μοιάζουν με τα σύγχρονα, αποτελεί άλλη μια επιβεβαίωση των μαρτυριών που σώθηκαν μέχρι σήμερα από γραπτά κείμενα της αρχαιότητας και τα οποία ο αείμνηστος ιατρός Κύπρος Χρυσάνθης σταχυολόγησε με ιδιαίτερο ζήλο στο έργο του «Από την Ιστορία της Κυπριακής Ιατρικής» το 1988.

Καθ΄ όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα βρίσκομε αρκετά στοιχεία από «ιατροσοφικά κείμενα» μοναχών της εποχής που δείχνουν πώς συνέχισε η γνώση της ιατρικής της αρχαιότητας παρεμποδιζόμενη πολλές φορές από τις νέες θρησκευτικές και ηθικές αντιλήψεις ή προστατευόμενη άλλες φορές από μοναχούς σε μοναστήρια ως απόκρυφη γνώση με στόχο τη θεραπεία των πιστών.

ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ: Στους νεώτερους χρόνους και ειδικά την τελευταία εκατονταετία, έχομε μια βαθμιαία άνθηση της ιατρικής από επιφανείς ιατρούς, Κυπρίους και μη, που ήρθαν στην Κύπρο μετά τις σπουδές τους στο εξωτερικό, έφεραν τα πρώτα μηχανήματα της εποχής, αρκετά από τα οποία έχουν διασωθεί. Επίσης, διασώζονται ευφυείς τρόποι με τους οποίους γινόταν έγκαιρα η διάγνωση διαφόρων καταστάσεων με τα μέσα της εποχής και φάρμακα Κυπρίων τα οποία πήραν «πατέντα» στην Ευρώπη για θεραπευτικούς σκοπούς.

Πέραν από τα πιο πάνω, υπάρχει και πλούσια συλλογή ιατρικών και άλλων σχετικών βιβλίων που θα πλαισιώσει τα εκθέματα κάθε εποχής, από το αντίγραφο της αρχαίας «πλάκας του Ιδαλίου» μέχρι σύγχρονα συγγράμματα.

ΕΠΕΙΓΕΙ Η ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΣΤΕΓΗΣ: Το Ιατρικό Μουσείο Κύπρου χρειάζεται ένα δικό του χώρο για να αναπτυχθεί και σε ξεχωριστές αίθουσες να εκτίθενται τα ευρήματα της αρχαίας εποχής, του μεσαίωνα και της τελευταίας εκατονταετίας που μπορεί να χωριστεί και σε εκθέματα διαφόρων ειδικοτήτων. Χρειάζεται να συνυπάρχουν ένας αποθηκευτικός χώρος, μικρό εργαστήρι συντήρησης των εκθεμάτων, και μια αίθουσα οπτικοακουστικής παρουσίασης της κυπριακής ιατρικής ιστορίας με εντυπωσιακές σύγχρονες μεθόδους.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Λεμεσού, μετά από δωρεά διαφόρων μηχανημάτων και παρότρυνση συναδέλφων από όλη την Κύπρο, αποφάσισε τη δημιουργία Ιδρύματος Ιατρικού Μουσείου Κύπρου στο οποίο προικοδότησε χρηματικό ποσό, παλαιά μηχανήματα και βιβλία και όλη τη συμπαράσταση μέχρι την επίτευξη των στόχων του Ιδρύματος.

ΑΚΑΡΠΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ: Το  Υπουργείο Υγείας από το 1996, επί υπουργίας κ. Μανώλη Χριστοφίδη υποσχέθηκε την παραχώρηση της πρώην Κλινικής Μάριου Τριτοφτίδη για ανάπτυξη του Μουσείου. Η υπόσχεση ανανεώθηκε και από τους διαδόχους του κ. Μ. Χριστοφίδη, τους υπουργούς κ.κ. Χρήστο Σολωμή και Φρίξο Σαββίδη. Ο τελευταίος όμως παρεχώρησε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου το κτίριο στο Υπουργείο Παιδείας για μελλοντική στέγαση των κεντρικών γραφείων του Β΄ Πανεπιστημίου που θα εδρεύει στη Λεμεσό. Υποσχέθηκε όμως ότι θα φρόντιζε για την παραχώρηση κτιρίου για το ιατρικό μουσείο, το κτίριο που στεγαζόταν η Τροχαία Λεμεσού αμέσως μετά την μετακίνησή της σε χώρο του παλαιού Νοσοκομείου Λεμεσού, παρά την Κεντρική Αστυνομία της πόλης. Όταν η μετακίνηση της Υπηρεσίας Τροχαίας επιτελέστηκε, ζητήσαμε την απόδοση του κτιρίου της, μας παρέπεμψαν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως οι οποίοι μας αρνήθηκαν με το αιτιολογικό της μελλοντικής μετακίνησης στο εν λόγω κτίριο της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης.

Παραμένει, ύψιστη αναγκαιότητα η παραχώρηση δημόσιου κτιρίου για ανάπτυξη του μουσείου το οποίο θα προσφέρει σημαντικά στοιχεία στην ανάδειξη της ιστορίας του τόπου μας σ΄ ένα τομέα  που κάποτε πρωτοπόρησε. Στην Λεμεσό, υπάρχουν δημόσια κτίρια τα οποία έχει εξασφαλίσει ο Δήμος Λεμεσού για στέγαση μουσείων και γενικά πολιτιστικών χώρων, όπως η πρώην οικία Επάρχου, το πρώην λιθογραφείο κ.ά. Θα αποτελούσε σημαντική συμβολή στις προσπάθειες του Ιδρύματος η παραχώρηση κτιρίου ή μέρους κτιρίου για το ιατρικό μουσείο από το Δήμο Λεμεσού διευρύνοντας έτσι τους ορίζοντες πολιτιστικής δραστηριότητας του Δήμου.     

Δρ. Νικόλας Κ. Χριστοδούλου,

Πρόεδρος.

Λεμεσός: 3-3-2004.